Thực hiện mưu đồ xâm chiếm Việt Nam, ở giai đoạn này sau khi thiết lập ách thống trị ở Nam Kỳ, thực dân Pháp đã tiếp tục đưa quân ra Bắc, tấn công thành Hà Nội và đánh chiếm nhiều tỉnh ở đồng bằng Bắc Kỳ. Âm mưu của thực dân Pháp là từ đây sẽ làm bàn đạp để xâm chiếm Vân Nam (Trung Quốc). Đứng trước hoàn cảnh lịch sử ấy, khi mà quyền lợi dân tộc của mỗi nước đều bị đe doạ thì cả chính quyền Việt Nam lẫn Trung Quốc đều vạch ra cho mình những phương cách đối phó với nguy cơ mới. Vì thế, lúc này trong quan hệ bang giao giữa hai nước một mặt tiếp tục mối quan hệ mang tính truyền thống vốn có từ lâu đời, mặt khác sẽ xuất hiện những biểu hiện mới trong việc giải quyết vấn đề Pháp. Liệu mối quan hệ bang giao ấy khi có sự ảnh hưởng của nhân tố mới (Pháp) sẽ trở nên gắn bó, khăng khít hơn hay là sẽ bị đẩy giãn ra?

Đỗ Tông Phát (1813 - 1893) xuất thân trong gia đình nông dân nghèo ở xã Quần Anh, huyện Nam Chân, xứ Sơn Nam Hạ (nay thuộc Hải Hậu, Nam Định). Năm 1843, ông đỗ Đệ tam giáp đồngTiến sĩ xuất thân trong khoa thi Quý Mão, là Tiến sĩ đầu tiên của Quần Anh. Năm 1867, ông được nhà Nguyễn phong làm Doanh điền sứ tổ chức nhân dân khai khẩn lập nên các Tổng Quế Hải, Tân Khai, nay là 4 xã Hải Đông, Hải Tây, Hải Quang và một phần xã Hải Lý. Ông đã vận động nhân dân đóng góp tiền của để làm giảm bớt gánh nặng cho triều đình nhà Nguyễn đang ở trong giai đoạn khó khăn, đối mặt với cuộc chiến tranh chống Pháp xâm lược. Cuộc khẩn hoang của Đỗ Tông Phát chứng tỏ tính ưu việt của phương thức doanh điền. Qua đó góp phần khẳng định, nhà Nguyễn dù trong lúc khó khăn nhưng vẫn quan tâm đến đời sống của nông dân nghèo, không phải đã hoàn toàn quay lưng lại với nhân dân.

Hoàng Thành là nơi diễn ra sự giao thoa nhiều giá trị nhân văn có ý nghĩa toàn cầu của phương Đông và thế giới, biểu thị trong qui hoạch đô thị, tạo dựng cảnh quan, trong nghệ thuật kiến trúc, nghệ thuật điêu khắc và kỹ thuật xây dựng.

Trên thế giới, có nhiều kinh thành có lịch sử trên nghìn năm, nhưng thủ đô một nước hiện nay có bề dày lịch sử với vai trò trung tâm quyền lực gần 13 thế kỷ, trong đó có gần nghìn năm gần như liên tục là quốc đô thì rất hiếm. Tính liên tục và lâu dài của một trung tâm quyền lực cho đến ngày nay, đó là đặc điểm và giá trị lịch sử nổi bật của Khu di tích trung tâm Hoàng thành Thăng Long.  Xin giới thiệu cùng bạn đọc bản nghiên cứu đồ sộ GS sử học Phan Huy Lê (*) được trình bày tại "Hội thảo khoa học quốc tế: Nhận diện giá trị Khu di tích Hoàng Thành Thăng Long sau 5 năm nghiên cứu, so sánh 2004 - 2008". Một bản nghiên cứu rất bổ ích, rất có giá trị, đáng để bạn đọc suy ngẫm và trân trọng.